[dobre praktyki] Co to jest cykl życia i jak może pomóc prowadzić wieloletnią inwestycję?

Nie ma i nie może być jednego schematu, w jakim rozwija się życie. Każdy jest inny. Każdy ma swoją indywidualną historię. Między innymi dlatego finansów osobistych nie da się sprowadzić do kilku prostych recept. A nawet jeśli się da, większość z nas i tak będzie miała problemy z idealnym wprowadzeniem ich we własne życie.

Pamiętając o tej różnorodności, możemy jednak próbować szukać jakiegoś wspólnego mianownika. Czegoś, co większość z nas łączy. W odniesieniu do budowania i konsumowania oszczędności, jednym z takich dużych modeli myślenia o całym procesie jest tzw. cykl życia. Pozwala spojrzeć na oszczędzanie i inwestowanie w trochę szerszej perspektywie.

Co to jest cykl życia? Jak to podejście może pomóc prowadzić wieloletnią inwestycję?

[dobre praktyki] Czy inwestor ma wpływ na końcowy wynik inwestycji?

Znam siedem prac naukowych, które potwierdzają, że przeciętny inwestor osiąga wyniki gorsze niż fundusz, w którym lokuje swoje oszczędności. Czy to w ogóle możliwe? Tak – jeśli decyzje o kupnie i sprzedaży jednostek podejmuje w niewłaściwych momentach.

To zjawisko dorobiło się nawet swojej nazwy: „luka behawioralna” (behavior gap). To, jak się zachowujemy w stosunku do naszej inwestycji, to ważny komponent wyników inwestycyjnych. Być może będzie to dla kogoś szokujące, ale w różnych badaniach koszt tej luki behawioralnej szacuje się na między 1,2% a 8,5% w skali roku. Nawet jeśli będziemy trzymać się dolnej granicy tego zakresu, przeciętny oszczędzający ma tendencję do obniżania własnymi decyzjami swojej stopy zwrotu z inwestycji o jakieś 1-2% rocznie.

To nie jest miła wiadomość. Nikt nie lubi, gdy wytyka mu się błędy i słabości. Ale w tym przypadku są ważne powody, żeby się im przyjrzeć.

Czy inwestor ma wpływ na końcowy wynik inwestycji? Co może zrobić, żeby go nie pogorszyć? Co może zrobić, żeby go polepszyć?

[dobre praktyki] Jakie znaczenie ma dywersyfikacja geograficzna oszczędności?

Rozmawiałem kiedyś z doradcą finansowym z Austrii o prywatnym oszczędzaniu na emeryturę. Przytoczył w rozmowie wypowiedź prezesa Austriackiego Banku Narodowego, która utkwiła mi w pamięci. Przekonywał Austriaków, że – skoro publiczne świadczenia emerytalne są w zasadzie w całości powiązane z gospodarką Austrii – prywatne oszczędności warto przynajmniej w części oprzeć o gospodarki innych krajów i rejonów świata.

Dlaczego? Żeby – z jednej strony – rozproszyć ryzyko, a z drugiej wykorzystać potencjał inwestycyjny, który znajduje się poza granicami niewielkiej i szybko starzejącej się Austrii.

Sytuacja polskich oszczędzających w zasadzie niczym się nie różni. Za świadczenia z publicznego systemu odpowiadać będzie kondycja polskiej gospodarki oraz polskiego państwa. Ani ZUS, ani OFE nie utrzymują znaczących środków poza Polską.

Czy warto wobec tego utrzymywać część prywatnych oszczędności w aktywach zlokalizowanych poza Polską? Jakie znaczenie ma taka dywersyfikacja geograficzna oszczędności?

[dobre praktyki] Dlaczego alokacja między klasy aktywów to klucz do uporządkowanych inwestycji?

Każdy, kto ma oszczędności, utrzymuje jakąś alokację między klasy aktywów. Nawet jeśli pierwszy raz słyszy to pojęcie i tak utrzymuje jakąś alokację między klasy aktywów. Nawet jeśli wszystkie środki trzyma na depozytach bankowych albo chaotycznie „obraca nimi” na giełdzie.

Nasze oszczędności muszą mieć jakąś formę. Muszą być powiązane z jakimiś zobowiązaniami. W praktyce mogą to być albo zobowiązania dłużne, albo zobowiązania udziałowe. I to są najważniejsze klasy aktywów – dług (np. obligacje, depozyty bankowe) oraz udziały (akcje). Wszystkie, ale to absolutnie wszystkie, opcje inwestycyjne, w tym fundusze inwestycyjne, da się sprowadzić do tych podstawowych kategorii.

Ten podział pomaga trochę jaśniej myśleć o tym, co posiadamy. Pomaga też lepiej dobrać oszczędności do naszych indywidualnych możliwości, potrzeb i ograniczeń, ponieważ klasy aktywów są w pewnej mierze przewidywalne. Po oszczędnościach w aktywach dłużnych należy spodziewać się innego zachowania niż po oszczędnościach w aktywach udziałowych.

Dlaczego alokacja między klasy aktywów to klucz do uporządkowanych inwestycji? W czym jeszcze może pomóc zrozumienie, co składa się na nasze oszczędności?

[dobre praktyki] Jakie jest miejsce IKE, IKZE i funduszy inwestycyjnych w finansach osobistych?

Nikt chyba jeszcze nie napisał prostej instrukcji obsługi IKE i IKZE. Mamy co prawda ustawę o IKE i IKZE, która ustala najważniejsze prawa i obowiązki oszczędzających (np. ulgi podatkowe czy roczne limity wpłat), ale jej zapisy nie działają specjalnie na wyobraźnię.

Piękno i przekleństwo IKE i IKZE polega na tym, że to bardzo otwarte konstrukcje prawne. Dzięki tej otwartości można je bardzo dobrze przystosować do własnych możliwości, potrzeb i ograniczeń związanych z długoterminowym oszczędzaniem. Nie wszystkich, ale wielu.

Z drugiej strony ta sama otwartość sprawia, że łatwo się w tym wszystkim zagubić. Jaką formę IKE i IKZE wybrać? Jakie są roczne limity wpłat? Wpłacać co miesiąc, co rok, a może jeszcze inaczej? Regularnie czy nieregularnie? Kiedy i jak skorzystam z ulg podatkowych? W końcu – kto, kiedy i jak wypłaci mi środki w przyszłości? Bądźmy ze sobą uczciwi – to w gruncie rzeczy mnóstwo decyzji i dylematów.

Jakie jest miejsce IKE, IKZE i funduszy inwestycyjnych w finansach osobistych? Jak wykorzystać piękno IKE i IKZE, a ograniczyć ich przekleństwa?

Ranking IKZE 2015 – najlepsze indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego (wszystkie rodzaje)

To jest „siostrzany” ranking w stosunku do rankingu IKE 2015. Zbieram w nim najlepsze indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego dostępne na rynku w 2015 roku.

To będzie dziwny ranking. W jednej kategorii (ubezpieczenia inwestycyjne) nie wybrałem żadnej umowy o IKZE jako zwycięzcy. Żadna do mnie nie przemawia jako praktyczne narzędzie do gromadzenia długoterminowych oszczędności.

W kategorii depozyty bankowe w bankach komercyjnych jest tylko jedna oferta (ING Bank Śląski) o bardzo niskim oprocentowaniu. Trudno nazwać tę umowę najlepszą – jest pierwsza tylko dlatego, że jest jedyna. Inna zła wiadomość dla osób ceniących gwarantowane lokaty kapitału – nie istnieje IKZE oparte o detaliczne obligacje skrabowe.

W trakcie roku sprawdziłem wszystkie umowy o indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego dostępne w 2015 na rynku. Wszystkie części tego przeglądu – umowa po umowie – dostępne są w tej zakładce.

Jakie indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego są najlepsze w swoich kategoriach w grudniu 2015 roku? Gdzie założyć najkorzystniejsze IKZE?

Ranking IKE 2015 – najlepsze indywidualne konta emerytalne (wszystkie rodzaje)

To jest synteza tego, co wiem o rynku indywidualnych kont emerytalnych w 2015 roku. W trakcie roku sprawdziłem wszystkie umowy o IKE dostępne w różnych instytucjach finansowych. Wszystkie części tego przeglądu – umowa po umowie – dostępne są w tej zakładce. W tym artykule zbiorę wszystkie te informacje w jednym miejscu w coś, co szumnie nazwałem rankingiem IKE 2015.

Jak dla mnie uczciwy i kompletny ranking indywidualnych kont emerytalnych musi się składać z pięciu „podrankingów”. Nie znam sposobu, żeby w jednym zestawieniu porównać ze sobą lokaty bankowe, fundusze inwestycyjne, rachunki maklerskie, ubezpieczenia inwestycyjne oraz dobrowolne fundusze emerytalne. A przecież umowy IKE mogą być powiązane z każdą z tych (bardzo różnych) form oszczędzania.

Jakie indywidualne konta emerytalne są najlepsze w swoich kategoriach w grudniu 2015 roku? Gdzie założyć najkorzystniejsze IKE?

Czy można założyć i oszczędzać na IKE i IKZE pracując i płacąc podatki za granicą?

Jakieś dwa tygodnie temu otrzymałem od pani Renaty takie pytanie: „Ja mam trochę przewrotne pytanie, ale myślę, ze może ono zaciekawić wiele osób. Zastanawiam się, czy istnieje możliwość wpłacania na IKE pieniążków z dochodów osiąganych za granicą”.

To nie pierwszy raz, kiedy ktoś pyta mnie w komentarzu lub e-mailu o to, czy może założyć i oszczędzać na IKE lub IKZE pracując poza Polską. Nie dziwię się – Główny Urząd Statystyczny oszacował, że na koniec 2014 roku poza granicami kraju przebywało czasowo ponad 2,3 miliona osób.

Nawet jeśli tylko drobna część z nich myśli o powrocie za jakiś czas do kraju i przygląda się różnym narzędziom do długoterminowego oszczędzania, może zastanawiać się, czy IKE i IKZE są dla nich otwarte. Szczerze – sam jestem ciekawy, czy ta kwestia jest jakoś uregulowana.

Czy można oszczędzać na IKE i IKZE pracując zagranicą? Co mówią na ten temat ustawa o IKE i IKZE oraz regulaminy instytucji finansowych?

Upadłość Spółdzielczego Banku Rzemiosła i Rolnictwa w Wołominie (SK Banku) – co stanie się z depozytami na IKE?

Są dwie wiadomości – dobra i zła. Zacznijmy od złej.

W piątek 20 listopada 2015 Komisja Nadzoru Finansowego zawiesiła z dniem 21 listopada 2015 działalność SK Banku z Wołomina. W sierpniu tego roku wprowadzono tam zarząd komisaryczny i podjęto próbę restrukturyzacji tego dużego banku spółdzielczego. Próba się nie udała i Spółdzielczy Bank Rzemiosła i Rolnictwa przestanie istnieć (KNF zapowiedziała już wystąpienie z wnioskiem do sądu o jego upadłość).

SK Bank przez lata oferował najlepiej oprocentowane indywidualne konto emerytalne (IKE) w formie depozytu bankowego na rynku. Dobra wiadomość jest taka, że wszystkie depozyty w SK Banku objęte były ubezpieczeniem Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Środki z IKE w tym banku spółdzielczym zostaną przeniesione na IKE w innej instytucji na zasadzie wypłaty transferowej (jeśli zawrzemy nową umowę o IKE z inną instytucją) lub nastąpi wypłata albo zwrot oszczędności (jeśli nie zawrzemy nowej umowy o IKE). Pojęcia wypłata transferowa, wypłata i zwrot mają bardzo precyzyjne znaczenie w kontekście IKE i IKZE.

Aktualizacja 27 listopada 2015: Informacja BFG dla właścicieli depozytów bankowych powiązanych z IKE.

Jakie są szczegóły wypłaty środków gwarantowanych powiązanych z IKE?

[strefa okazji] Darmowe konto bankowe w T-Mobile Usługi Bankowe ze zwrotem 5% wydatków kartą (program zakończony)

Moje konto w T-Mobile Usługi Bankowe jest jeszcze z czasów Alior Sync, ale praktycznie z niego nie korzystałem. Nie miałem też karty płatniczej T-Mobile Usługi Bankowe.

Nowa promocja, w której bank zwraca klientom 5% wydatków kartą, przekonała mnie, żeby ją założyć. Planuję robić nią ok. 500zł wydatków miesięcznie (które do tej pory robiłem kartą w moim głównym banku) i cieszyć się maksymalnym zwrotem, czyli 25zł miesięcznie.

Do promocji mogą przystąpić obecni klienci T-Mobile Usługi Bankowe (wymaga to jej aktywowania przez infolinię) oraz nowi klienci. Konto jest darmowe, a miesięczna opłata za kartę (6zł) nie jest pobierana, jeśli wydamy nią miesięcznie co najmniej 200zł (które i tak chcemy wydać, żeby cieszyć się z 5% zwrotu).

Co jeszcze warto wiedzieć o tym koncie? Jakie warunki trzeba spełnić, żeby cieszyć się zwrotem 5% wydatków kartą do konta bankowego T-Mobile? Czy trzeba być jednocześnie klientem telekomu?