Czytelnik Piotrek: „Czy nowe IKE, które powstanie ze środków z OFE, będzie łączone z obecnym IKE, jeśli ktoś takie posiada”?

Dostałem serię trudnych pytań od czytelnika Piotrka.

Wszystkie dotyczyły nachodzącego przekształcenia OFE w IKE. Jedno z nich zainteresowało mnie najbardziej:

"Czy wie Pan jak będzie wyglądała kwestia osób, które zdecydują się na 
transfer środków z OFE do IKE (domyślne rozwiązanie zakładane przez rząd), 
a osoby te już posiadają IKE na którym dobrowolnie oszczędzają? 

Dodajmy, że w moim przypadku IKE jest prowadzone przez inny podmiot 
(niż fundusz OFE - który zmieni się w IKE), oraz w innej formie (IKE w 
postaci konta oszczędnościowego), a OFE (fundusz inwestycyjny). 

Czy nowe IKE (po przekształceniu z OFE) będą musiały być łączone z aktualnym IKE? Bo przecież IKE można mieć tylko jedno.

Uprzejmie proszę o odpowiedź, gdyż nigdzie nie mogę odszukać takich informacji." 

Wcześniej podobne pytania zadawali w komentarzach inni czytelnicy. Jak to będzie?

Jak wyglądają i co mogą oznaczać nowe plany rządu wobec OFE i IKZE?

Są nowe plany zmian w systemie emerytalnym.

Nie wiem, czy i kiedy zostaną wprowadzone w życie. Brakuje w nich wielu szczegółów. Jesteśmy na etapie pierwszych informacji prasowych i zapowiedzi, że wokół pomysłu powstaną projekty ustaw. W momencie publikacji tego artykułu wszystko działa na obecnych zasadach.

Poprzednia wersja zmian (szczegóły) jest już podobno nieaktualna 🙂

W tym tekście analizuję zmiany z punktu widzenia kogoś, kto już oszczędza na IKE i IKZE. Tylko tyle i aż tyle. Od razu mówię, że nie analizuję:

• czy zmiany rozwiążą problem niskich oszczędności długoterminowych Polaków,
• jak wpłyną na polski rynek kapitałowy,
• co oznaczają dla Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE),
• czy będą trwałe.

Czym nie jest ani IKE, ani IKZE – część druga

To jest druga część artykułu, w którym proponuję podejść do IKE i IKZE od trochę innej strony. Jak? Skupiając się na tym, czym na pewno nie są te dwa typy rachunków. Założenie jest takie, że jeśli dobrze wiemy, czym coś nie jest, lepiej rozumiemy, czym tak naprawdę jest. Jestem wielkim zwolennikiem wyjaśniania wątpliwości do upadłego, a nie bazowania na ogólnikach, uprzedzeniach, uproszczeniach czy emocjach.

Podobnie jak pierwszą część artykułu, również tą mam zamiar oprzeć o komentarze oraz pytania czytelników zadawane przez e-mail. W poprzedniej części zaproponowałem, że o IKE i IKZE nie powinniśmy automatycznie myśleć jak o dożywotnim świadczeniu pieniężnym podobnym do emerytury z powszechnego systemu. Nie powinniśmy traktować tych kont jak pewnej recepty na korzyści finansowe z niższych podatków – liczy się również umiejętność prowadzenia długoterminowej, rentownej inwestycji finansowej. Nie powinniśmy również oczekiwać, że każda forma IKE lub IKZE gwarantuje utrzymanie wartości kapitału oraz wypłatę zysku – ryzykowne klasy aktywów są ryzykowne również na IKE i IKZE. Więcej w pierwszej części tego artykułu.

Czym jeszcze nie jest IKE i IKZE? W jakich kategoriach nie powinniśmy o tych rachunkach myśleć, jeśli chcemy mieć jasny obraz sytuacji?

Czym nie jest ani IKE, ani IKZE?

Żeby lepiej zrozumieć, czym coś jest, warto skupić się przez chwilę na tym, czym coś na pewno nie jest. Dzięki takiej logicznej eliminacji możemy otrzymać jaśniejszy obraz sytuacji i uniknąć przykrych nieporozumień. Wciąż spotykam się z przejawami niezrozumienia, czym są indywidualne konto emerytalne oraz indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego. Część jest podszyta lękiem („IKE i IKZE to ściema”, „to pułapka”), a część wynika z tego, że tzw. trzeci filar nie jest specjalnie intuicyjny dla przeciętnego oszczędzającego.

W tym artykule proponuję zastanowić się, czym nie jest ani IKE, ani IKZE. Jako punkt wyjścia będę za każdym razem brał pytania i wątpliwości, które pojawiały się w komentarzach lub e-mailach od czytelników.

Czego nauczyłem się o finansach i rynkach w 2014? Czego chciałbym się nauczyć w 2015?

„Im więcej się uczę, tym bardziej rozumiem, jak mało wiem”. Nie ma się co spierać o to, czy pierwszy powiedział to Konfucjusz, Sokrates, czy jeszcze ktoś inny. Ktokolwiek to był, ujął w słowa jedną z najbardziej przewrotnych prawd życiowych, jaką znam. Na zakończenie 2014 roku rozumiem, że wiem o finansach i rynkach jeszcze mniej niż wtedy, gdy rozliczałem poprzedni rok. Wbrew pozorom to pozytywny objaw.

W poprzednim artykule przyglądałem się najważniejszym błędom inwestycyjnym, które popełniłem w mijającym roku i próbowałem wyciągnąć z nich wnioski. W tym chciałbym podsumować, czego nauczyłem się o finansach i rynkach w 2014 oraz zastanowić się, czego chciałbym się nauczyć w 2015.

Słownik skrótów związanych z systemem emerytalnym – IZKE, PTE, DFE, FUS i inne

System emerytalny w Polsce składa się z trzech filarów oraz całej listy instytucji oraz innych bytów, które zostały stworzone w celu jego obsługi. Do mówienia o wielu z nich używa się skrótów, którymi od jakiegoś czasu posługuję się namiętnie na tym blogu. Nowego czytelnika wszystkie IKE, IKZE, PPE, DFE, OFE, PTE, FUS i inne mogę jednak przyprawiać o zawroty głowy.

A nawet stali czytelnicy nie obrażą się pewnie, jeśli zbiorę wszystkie informacje w jednym miejscu w ramach praktycznej powtórki z obowiązującego w Polsce systemu emerytalnego. Z naciskiem – jak zawsze – na rzeczy nieobowiązkowe, na prywatną emeryturę.

Zapraszam do lektury słownika skrótów związanych z polskim systemem emerytalnym, których nie wypada nie znać.

Czy warto założyć IKE?

Czy warto założyć indywidualne konto emerytalne? Czy jest to dobry sposób na oszczędzanie na dodatkową emeryturę? Jak IKE wypada w porównaniu z innymi produktami, które mają na celu spełniać bardzo podobne potrzeby, np. polisami inwestycyjnymi oraz planami systematycznego oszczędzania? Czy IKE się opłaca?

Od razu uprzedzam, że od kwietnia 2012r. jestem właścicielem IKE w formie obligacji skarbowych. Z jednej strony mogę dzięki temu pisać w oparciu o własne doświadczenia, z drugiej jestem trochę nieobiektywny.

To znany mechanizm psychologiczny – jeśli podejmiemy już jakiś wybór, staramy się jego trafność ciągle uzasadniać i raczej nie krytykujemy samych siebie zbyt ostro. Zachęcam więc do przedstawiania innych punktów widzenia w komentarzach oraz szukania argumentów na nie w innych źródłach. Kto wie – może na ich podstawie sam zmienię swoją decyzję o oszczędzaniu na indywidualnym koncie emerytalnym?

Jak obliczyć, czy zyskałem na swoim OFE?

Zastanawia mnie, czy i ile zyskałem oszczędzając w swoim otwartym funduszu emerytalnym. Nie żebym miał jakikolwiek wybór – drugi filar polskiego systemu emerytalnego jest obowiązkowy i co miesiąc wędruje tam 2,3% naszych pensji brutto. To po prostu część naszej składki na ubezpieczenie społeczne, którą ZUS automatycznie przelewa na konta OFE.

Wyniki towarzystw emerytalnych, które obsługują OFE (np. ING, Nordea, Axa, Generali, Polsat, itp.) nie są tajemnicą. Szczegółowe dane na temat drugiego filaru publikuje Komisja Nadzoru Finansowego, państwowa instytucja kontrolująca ten rynek. W prasie i w internecie regularnie pojawiają się rankingi OFE. Łatwo znaleźć dane o tym, ile OFE zarobiły od początku swojego istnienia (maj 1999r.). Ja jednak poszukuję innej informacji.

Chcę się dowiedzieć, czy moje oszczędności na moim koncie OFE przyniosły mi do tego momentu zysk czy nie. Jak to obliczyć?

5 ważnych faktów o OFE, których możesz nie znać

Wiesz, ile pieniędzy udało ci się do tej pory zgromadzić na swoim koncie w otwartym funduszu emerytalnym? Wiesz, jak radzi sobie twoje OFE w porównaniu z innymi graczami na tym rynku? Wiesz, ile wynosi twoja comiesięczna składka i ile wynoszą od niej opłaty?

Łatwo zignorować drugi filar systemu emerytalnego, czyli otwarte fundusze emerytalne. Składki odciągane są automatycznie, wybór funduszu może odbyć się na drodze losowania, na sposób inwestowania i tak nie mamy wpływu, pieniądze zobaczymy dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego. Czym tu się w ogóle zajmować?

Poznawanie OFE warto zacząć od pięciu ważnych faktów, których możesz nie znać.

Co się dzieje z naszą składką emerytalną ZUS?

Co miesiąc każdy z nas obowiązkowo oszczędza na emeryturę. Czy chcemy, czy nie, z naszej pensji brutto odprowadzamy regularnie na ten cel 19,52%. To jedna piąta każdej wypłaty. Zarabiając średnią krajową (w czerwcu 2012r. ok. 3750zł brutto według GUS), odkładamy na emeryturę ok. 730zł miesięcznie. To prawie 9000zł rocznie. Po 40 latach czystego odkładania w tym tempie mielibyśmy 360000zł kapitału.

Te pieniądze nie należą jednak do nas. Nie mamy do nich dostępu. Praktycznie w całości zasilają budżet państwa i finansują bieżące emerytury. Warto przyjrzeć się szczegółom naliczania i używania naszych składek emerytalnych do ZUS.