sobota, 12 stycznia 2019

Wpis czytelnika: Jak działa renta dożywotnia i czy to dobre rozwiązanie?

Na start kilka ważnych spraw:

  • ten artykuł napisał jeden z moich najbardziej aktywnych czytelników, podpisujący się w komentarzach pseudonimem z17
  • inni czytelnicy się go domagali
Renta dożywotnia ubezpieczenie
  • dotyczy dożywotniej wypłaty środków przez firmę ubezpieczeniową
  • nie dotyczy ani świadczeń ze strony państwa, ani produktów powiązanych z zamianą prawa własności do nieruchomości na dożywotnią wypłatę środków 

W krajach rozwiniętych renta dożywotnia to dojrzalszy i lepiej uregulowany produkt (ang. life annuity). W Polsce dopiero zaczynamy przyglądać się tematowi gwarantowanych, dożywotnich wypłat z prywatnych środków, ostatnio również w kontekście Pracowniczych Programów Kapitałowych (PPK).

Oddaję głos z17 🙂

Renta dożywotnia – informacje wstępne


Ubezpieczenie z rentą dożywotniąDeal z towarzystwem ubezpieczeniowym dotyczący przyszłej wypłaty prywatnej emerytury (renty dożywotniej) jest działaniem opartym na zakładzie.

O ile wpłacając pieniądze jakiejkolwiek instytucji finansowej liczymy po prostu na ich pomnożenie, o tyle tutaj pierwszoplanową rolę odgrywa zakład o to, jak długo pożyjemy na emeryturze.

Ubezpieczyciel gwarantuje nam wypłatę dożywotniego świadczenia, ale jeśli umrzemy np. po roku pobierania takiej renty, pozostały kapitał najczęściej (choć nie zawsze) przepada.

Należy mieć świadomość tego, że ubezpieczyciele bardzo słabo pomnażają nasze pieniądze, najchętniej pełniąc rolę bardzo drogiego pośrednika, jak również uwielbiają stosować mnogie opłaty i prowizje, często skrzętnie poukrywane przed klientem.

Z czysto praktycznego punktu widzenia najlepszą strategią byłoby zatem oszczędzanie pieniędzy poza rynkiem ubezpieczeniowym i zgłoszenie się do danego towarzystwa już z uskładaną sumką, po to by wykupić rentę dożywotnią. Czyli założenie się z nim o to, czy pożyjemy długo (nasz zysk), czy też krótko (zysk ubezpieczyciela).

Niestety, jest to dziś albo niemożliwe, albo nieopłacalne. Towarzystwa ubezpieczeniowe gremialnie odchodzą od rent dożywotnich, uznając, że wbudowane w ten produkt ryzyko długowieczności jest zbyt duże. Rząd polski mimo usilnych prób nie zdołał namówić branży do przedstawienia oferty takich emerytur dla uczestników przygotowywanego programu PPK.

Oferta


Oferta prywatnych emerytur (rent dożywotnich) na polskim rynku jest dziś zatem bardzo słaba.

Produkty te z zasady nie są promowane, a w „emerytalnych” kampaniach reklamowych ubezpieczycieli występują umowy oparte na zakupie jednostek funduszy inwestycyjnych, które z prywatną emeryturą nie mają nic wspólnego.

Przystępując do poszukiwania interesującej nas polisy musimy z góry mieć na względzie kilka istotnych zmiennych:

  • OWU (Ogólne Warunki Ubezpieczenia) produktu o tej samej nazwie mogą się wielokrotnie zmieniać. Produkt, który kiedyś był bardzo dobry, obecnie może być nic nie wart
  • niektóre towarzystwa prezentują swoim klientom skrajnie ogólnikowe OWU, odsyłając w nich do postanowień zawartych bezpośrednio w polisie. Sprawia to, że nie da się powiedzieć czegokolwiek o takim produkcie (nawet jeśli testowo go zamówimy mając na względzie możliwość bezkosztowej rezygnacji w ciągu 30 dni, to przysłana nam polisa będzie zawierała rozwiązania indywidualne, a inny klient, nawet będący w tym samym wieku, może otrzymać zupełnie inne warunki)
  • stopień zagmatwania produktu na poziomie OWU (a miejscami także celowej ogólnikowości) bywa tak wysoki, że najlepszy ekspert ubezpieczeniowy rozłoży bezradnie ręce i nie będzie w stanie go ocenić bez wielokrotnej nużącej korespondencji z towarzystwem na temat wykładni OWU

Renta dożywotnia – zasady generalne


W przypadku zawarcia umowy z ubezpieczycielem o wypłatę przyszłej renty dożywotniej , towarzystwo może nam z góry zagwarantować konkretną wysokość tego świadczenia określoną w PLN lub też tylko sam mechanizm jego wyliczenia.

Są również na rynku polisy, gdzie mamy w OWU zaledwie mgławicową obietnicę przedstawienia w przyszłości możliwości wypłaty z uskładanego kapitału renty dożywotniej, na niewiadomych warunkach. Takie produkty należy od razu odrzucić, bo na 99,9% ta przyszła propozycja nie będzie interesująca.

Renta dożywotnia – zasady szczegółowe


Jeśli decydujemy się na zakup polisy przyszłej renty dożywotniej musimy mieć świadomość kilku związanych z nią reguł:

  • im wcześniej zdecydujemy się na zakup tego produktu, tym składki będą niższe
  • prawie na pewno nasza polisa będzie obejmowała nie tylko wypłatę w przyszłości świadczenia emerytalnego, ale też szereg funkcji ochronnych (ubezpieczenie na życie, NNW itp.), które nie są za darmo. Należy pieczołowicie przeanalizować koszt tych dodatków (z uwagi na nieprzejrzyście napisane OWU niestety nie zawsze jest to możliwe)
  • koszty rezygnacji z polisy w pierwszych kilku latach jej posiadania mogą być bardzo wysokie
  • zyskowność polisy jako takiej, czyli przyrost jej wartości w czasie będzie albo niegwarantowany i zależny od rynków kapitałowych albo bardzo skromny (oparty na tzw. technicznej stopie zwrotu)

Konkretny produkt


Z uwagi na brak standaryzacji oferowanych w Polsce polis z rentą dożywotnią i rynek przypominający miejscami „wolną amerykankę”, nie jest możliwe rzetelne porównanie różnych produktów. Zbyt mocno się one od siebie różnią.

W celu poglądowym chciałbym przedstawić jedną ofertę, która wyróżnia się czytelnie napisanym i zrozumiałym OWU. W żadnym wypadku analiza ta nie stanowi całościowej rekomendacji dla tego produktu. Chodzi o TU Pramerica „Ubezpieczenie na życie z gwarantowaną emeryturą” (OWU z dn. 01.01.2016r.).

Najważniejsze cechy produktu


Z góry zagwarantowana w polisie wysokość comiesięcznego świadczenia. Jego ostateczna wysokość jest zależna od przyjmowanych (bądź odrzucanych) przez klienta corocznych waloryzacji składki, stopy zysku towarzystwa oraz ewentualnego podniesienia kapitału polisy (OWU przewiduje taką możliwość co 5 lat, na wniosek klienta).

Możliwość zakupu polisy w trzech wariantach – do 60 roku życia, do 65 roku życia i do 70 roku życia. Wypłata renty dożywotniej jest mimo to gwarantowana już od 60 roku życia (a zatem posiadając polisę do 70 roku życia możemy zażyczyć sobie wypłaty nawet 10 lat wcześniej, oczywiście uskładany kapitał i wysokość comiesięcznego świadczenia będą w takim przypadku znacznie mniejsze).

Wypłata świadczenia jest dożywotnia, a jednocześnie gwarantowana do 75 roku życia. Oznacza to, że jeśli umrzemy wcześniej, wskazana przez nas osoba będzie pobierać nasze świadczenie do chwili, kiedy sami osiągnęlibyśmy 75 rok życia.

Polisę można zlikwidować (wykupić) w trakcie oszczędzania na emeryturę, albo przekształcić w polisę bezskładkową, albo wziąć pod nią pożyczkę finansową od Towarzystwa. Podobnie jak w każdym innym towarzystwie ubezpieczeniowym nie są to rekomendowane i szczególnie korzystne dla klienta rozwiązania.

Polisa zawiera obowiązkowy komponent ubezpieczenia na życie. W przypadku śmierci przed przejściem na emeryturę osoba wskazana przez klienta (uposażona) otrzymuje sumę ubezpieczenia na życie albo wartość wykupu - w zależności od tego która z nich jest wyższa. Polisy do 70 roku życia mają sumę ubezpieczenia na życie obniżoną o połowę.

Na jaką wysokość prywatnej emerytury możemy tutaj liczyć? W jaki sposób jest ona  wyliczana?

Składki są zależne od wieku, w którym zawieramy umowę polisy oraz naszej decyzji do kiedy chcemy ją opłacać (wspomniane wcześniej trzy warianty – do 60 , 65 i 70 r.ż.).

Kalkulowany w momencie zawierania polisy jej przyszły kapitał (wyliczony w oparciu o gwarantowaną tzw. techniczną stopę zwrotu) jest następnie dzielony przez 250 (opcja polisy do 60 r.ż), lub przez 216 (opcja polisy do 65 r.ż.) lub przez 181 (opcja polisy do 70 r.ż.). W ten sposób uzyskujemy gwarantowaną wysokość naszej renty dożywotniej, która jest wpisywana do umowy polisy. Współczynniki emerytalne są nieznacznie korzystniejsze niż w ZUS-ie.

Należy wspomnieć, że metoda wyliczania świadczenia w Pramerice jest również wspólna dla obu płci, co wymusiła w 2012 roku Unia Europejska (wcześniejsze polisy ją różnicowały, co skutkowało korzystniejszymi warunkami dla znacznie krócej żyjących mężczyzn).

Czytelnikom bliżej zainteresowanych tym konkretnym produktem rekomenduję wnikliwe przeczytanie OWU, które jest dostępne tutaj.

Jednocześnie jeszcze raz podkreślam, że OWU produktów ubezpieczeniowych zmieniają się bardzo często, również i w tym przypadku (aktualne OWU obowiązuje od 1 lipca 2017r., poprzednie OWU przyjęto 1 stycznia 2016r.) , a każda zmiana może (choć wcale nie musi) skutkować wywróceniem w powietrze konstrukcji i wcześniejszych zalet danego ubezpieczenia.

Kilka słów na koniec


Z tej strony ponownie Michał. Wielkie dzięki dla z17 za podjęcie się tego trudnego tematu.
Innym dostawcą gwarantowanej renty dożywotniej opartej o nasze oszczędności jest towarzystwo ubezpieczeń Aviva (więcej).

Moje pierwsze wrażenie jest takie, że ten rynek jest w Polsce bardzo niszowy. Nie jestem niestety w tym obszarze specjalistą.

W pewnym sensie podobny mechanizm dożywotniej wypłaty (bez dziedziczenia) oferuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Emerytura z powszechnego systemu to taka dożywotnia renta z uzbieranych składek gwarantowana przez państwo.

Zupełnie innym produktem jest renta dożywotnia pochodząca z przeniesienia prawa własności do nieruchomości na wyspecjalizowany fundusz hipoteczny. Totalnie się na tym nie znam.

Oczywiście mechanizm renty dożywotniej to jedna z możliwości. Oszczędzający może zdecydować się zarządzać swoim kapitałem emerytalnym we własnym zakresie i samodzielnie organizować wypłaty. Bierze wtedy na siebie dodatkowe sprawy administracyjne oraz ryzyko, że oszczędności nie wystarczą na cały okres emerytury (ryzyko długowieczności).

Moje decyzje


Moje długoterminowe oszczędności utrzymuję już na IKE z funduszami inwestycyjnymi NN TFI (które polecam) oraz na IKZE z rachunkiem maklerskim (polecam również IKZE w NN TFI).

Co roku w szczegółach opisuję swoje decyzje i wyniki na IKE (więcej), IKZE (więcej) i łącznie na obu kontach emerytalnych, które lubię nazywać portfelem emerytalnym (więcej).

Jestem jeszcze głęboko na etapie akumulowania oszczędności (mam 36 lat) i nie zgłębiam szczególnie intensywnie tematu wypłacania i konsumowania środków w ramach dożywotniej emerytury. Tym bardziej dziękuję z17, że trochę go przybliżył.

Na zakończenie


Tutaj wszystkie artykuły o trzecim filarzePPEIKE oraz IKZE.

10 komentarzy:

  1. Dziękuję za artykuł.Biorąc pod uwagę tak skąpą ofertę na polskim rynku zastanawiam się, czy są towarzystwa w innym kraju, które udostępniają taką ofertę poza swoje terytorium? Inaczej mówiąc,czy można skorzystać z takiego produktu za granicą mieszkając w Polsce i zyskać dożywotnią emeryturę?

    OdpowiedzUsuń
  2. ogólnie to ciekawy temat, czy poza granicami Polski np. w Niemczech możemy jako Polacy oszczędzać jakoś na emerytury?

    OdpowiedzUsuń
  3. @ Izabela P. & WW

    Najkorzystniejszą opcją "spoza granic Polski" nie jest szukanie tamże prywatnej emerytury wykupionej u ubezpieczyciela, tylko chytre podczepienie się pod zagraniczne państwowe programy emerytalne. Mają one często -tak jak w Polsce- wbudowany komponent socjalny, widoczny zwłaszcza w gwarantowanej przez dane państwo emeryturze minimalnej, która zwykle jest wielokrotnie wyższa niż wynikałoby to z wpłaconych składek. W niektórych krajach taka emerytura należy się zresztą za sam fakt zamieszkiwania na ich terytorium przez określoną liczbę lat (nie trzeba wcale pracować). Wystarczy zatem się gdzieś zameldować i sobie poczekać ;-). Oczywiście, to tylko sucha teoria, w realu to wcale nie jest takie proste (w krajach Unii Europejskiej pojawia się np. problem emerytalnych umów międzyrządowych, zasadniczo nie można pobierać emerytur z różnych krajów UE wyliczonych za ten sam okres składkowy).

    Co do oferty prywatnych rent dożywotnich z Niemiec, to od lat nie słyszałem o żadnym ciekawym produkcie stamtąd. Wbrew pozorom, to nie jest obecnie dobry kraj na emeryturę (bardzo niskie emerytury państwowe np. w porównaniu z holenderskimi czy szwajcarskimi) , wiele prywatnych oszukańczych produktów. Do tego w DE nie ma gwarantowanej przez państwo emerytury minimalnej (jest tylko tzw. Grundsicherung, które wypłaca gmina - po prześwietleniu delikwenta do samego korzenia), a wszelkie prywatne oszczędności czy też świadczenia ubezpieczeniowe w rodzaju rent dożywotnich są wliczane do dochodu, jeśli zamierzamy ubiegać się o socjal (w Polsce nie).

    @ Michał Sadowski

    Co do ofert "odwróconej hipoteki" w Polsce, błędnie określanej jako 'renta dożywotnia', to uważam je za rozwiązania niekorzystne. Lepiej jest sprzedać mieszkanie (dom) za swego życia , kupić kawalerkę i samemu wydzielać sobie pozostałe pieniądze niż wikłać się w taki deal. Firmy, które proponują ten układ, wyliczają rentę dożywotnią tylko OD POŁOWY wartości nieruchomości. To jest bardzo słabe.

    z17 (z17@gazeta.pl)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki za komentarz i wielkie dzięki za podzielenie się wiedzą w tym tekście.

      W ciekawej sytuacji będą osoby, które pracowały przez wiele lat w UK, NL czy DE. Część z nich oprócz prawa do jakichś świadczeń emerytalnych z systemu państwowego akumulowały też środki w dodatkowych systemach, podobnych do polskich PPK czy PPE. Taka hybryda polskich i zagranicznych świadczeń powinna pozwolić żyć w Polsce na emeryturze na przyzwoitym poziomie.

      Wielkie dzięki za komentarz o odwróconej hipotece. Jak widać, zaczynamy się jako społeczeństwo przyglądać różnym sposobom konsumpcji dorobku zgromadzonego w trakcie całego życia. Póki co, wygląda na to, że takich pewnych, korzystnych, kompleksowych sposobów, które są powszechnie dostępne dla wszystkich, nie ma.

      Pozdrawiam, proszę wracać i dzielić się wiedzą!

      Usuń
  4. Witam,
    Czy Pan z17 to ten sam, co tak napawał nienawiścią do programu emerytalnego Eventus Duo z Ergo Hestii na stronie Pana Samcika?

    Fajnie, że temat został poruszony, aczkolwiek jest powiedziałbym bardzo średnio napisany. Wiele rzeczy nie zostało poruszonych, może też z powodu niezbyt jasnych OWU.

    Sam przestudiowałem kilka takich programów i aktualnie moimi faworytami są:
    - Pramerica "Ubezpieczenie z gwarantowaną emeryturą"
    - Aegon "Kapitalna przyszłość"
    - Ergo Hestia "Eventus Duo" (tak tak! to już nie jest ten sam program co kilka lat temu. Jest powiedziałbym "ulepszony")

    Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wielkie dzięki za komentarz!

      z17 jest bardzo aktywny w internecie i znany z często ostrych, jednoznacznych opinii. Jestem wdzięczny, że pochylił się na tej stronie nad tematem renty dożywotniej.

      Co nie oznacza, że nie można by tego tematu pociągnąć dalej. Gdyby chciał Pan zabrać głos, uzupełnić lub poszerzyć spojrzenie z17 z perspektywy własnych poszukiwań, z przyjemnością taki artykuł opublikuję.

      Mielibyśmy dzięki temu dwugłos i trochę pełniejszy obraz sytuacji. Proszę się odezwać, jeśli chciałby Pan coś takiego opublikować - możemy to zrobić anonimowo, możemy Pana podpisać. Forma i długość dowolna - kluczowe kryterium to wartość dodana dla czytelników, którzy poszukują informacji w tym temacie.

      Pozdrawiam, proszę wracać!

      Usuń
  5. A czy Pan Anonimowy to ten sam Pan, który wpierw z zaciekłością godną członka psychosekty sprzedawców produktu na E. usiłował mnie na blogu Samcika zakrzyczeć, a następnie aż do dzisiaj "ubogaca" mnie regularnie przesyłanymi na adres z17@gazeta.pl trojanami&wirusami w linkach i załącznikach? Jeśli tak, to nisko się kłaniam szanownemu Panu!

    Ps. Razem z autorem niniejszego bloga uniżenie czekam na analizę mającą wykazać, że produkt ubezpieczeniowy na literę E. jest Nr 1 we wszechświecie. Tylko rzetelnie poproszę i bez sprzedażowej nowomowy - na twardych wynikach i liczbach.

    z17

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Apeluję o spokój i nie spekulowanie, proszę się powstrzymać. Widzę, że już kolega z17 się zapędził, ja kolegi nie nękam, coś się Panu pomyliło. Pana wypowiedzi chyba tylko świadczą o tym, że "dorobił" się Pan wielu wrogów w sieci, stąd taka reakcja :)

      Czy wyżej napisałem coś nie tak czy o co chodzi? Po prostu natknąłem się na Pana dość agresywne wypowiedzi na blogu Samcika
      i o tym jedynie wspomniałem. Nigdzie nie napisałem, że Pana działania określiłem jako złe czy dobre, po prostu zauważyłem dość ostry język w wypowiedziach wobec produktu i agentów Ergo. Nie jest w sumie tylko nie zostało wyjaśnione do końca, czemu jest/był Pan przeciwny produktom Ergo.

      Jednak na samym końcu wątku na blogu Samcika już widać i sam Pan to przyznał, że produkt został poprawiony pod wieloma względami.
      Jako wadę określił Pan, że jest to okresowa renta jedynie a nie dożywotnia. Ok, ale co więcej, sam z chęcią się dowiem.

      Jak wcześniej wspomniałem, fajnie, że temat poruszony został. Sam jestem na etapie wyboru podobnego produktu, aczkolwiek żaden
      mnie jeszcze nie przekonał w pełni, mimo, że odbyłem spotkania z agentami ww. produktów. Spróbuję podzielić się moimi
      spostrzeżeniami w najbliższym czasie.

      Pracuję za granicą, nie będę miał z ZUSu nic, dlatego też musiałem zainteresować się tematem prywatnej emerytury.

      Pozdrawiam bardzo.

      Usuń
  6. Piszę prawdę, więc mam wrogów, zwłaszcza z grona ludzi zarabiających krocie na sprzedaży wysokoprowizyjnego szajsu.

    Przechodząc do meritum. Jedyną wartością dealu z ubezpieczycielem (którego produkt zawsze będzie rozwiązaniem b. drogim), jest zagwarantowana dożywotniość przyszłego świadczenia. Nikt z nas nie wie, ile jeszcze pożyje, więc jest w zasadzie rzeczą niewykonalną, aby właściwie rozplanować wydawanie oszczędności na emeryturze. Pisał do mnie np. Pan po 70-tce, który zaoszczędził 550.000 zł , ale wahał się, ile z tego może bezpiecznie skonsumować. "A bo to, panie dzieju, przyjdzie choroba", "ktoś z bliskich będzie potrzebował" itp. itd. Renta dożywotnia jest genialnym wynalazkiem, który w sprzyjających warunkach pozwala wydać WIĘCEJ NIŻ ŻEŚMY ODŁOŻYLI (!). Dla osób które- tak jak ja- uważają, że trumna nie ma kieszeni, jest to idealne rozwiązanie.

    Odkładać pieniądze wysokoprowizyjnie u ubezpieczyciela po to tylko, aby mieć potem z tego jakieś okresowe świadczenie, to jest absolutna pomyłka. Zwykła lokata bankowa da dużo lepszy zysk (TU zawsze potrąci sobie liczne prowizje i opłaty).

    PS. W sprawach emerytalnych głupota większości ludzi jest tak porażająca, że ja po prostu wysiadam. Ostatnio przegrałem batalię z własną teściową. Teść umiera, a ona właśnie kończy 60 lat (wiek emerytalny). Po teściu należałoby się jej 85% jego świadczenia (jako renta rodzinna), tzn. około 2600 zł netto. Mniej więcej tyle samo (ciut więcej) wychodzi jej z własnych odłożonych składek w zus. Tłumaczę kobiecie, żeby teraz wzięła emeryturę po mężu, bo za parę lat będzie wtedy mogła przejść na własne, tym razem już o wiele wyższe świadczenie (korzystniejszy współczynnik dalszego trwania życia plus wyższy zgromadzony kapitał dzięki corocznym waloryzacjom). Gdzie tam! Fuczy i warczy, że przecież już teraz ma całe STO ZŁOTYCH więcej! A w ogóle to zaraz sama umrze! Nijak nie przetłumaczysz tępej babie, że za parę lat mogłaby mieć i 1000 zł więcej. No po prostu ściana.

    Także szanowny anonimowy czytelniku, ja się powoli wycofuję z wszelkich dyskusji emerytalnych. Szkoda czasu na walkę z wiatrakami.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Witaj z17,

      Wielkie dzięki za odpowiedź. Daje do myślenia. Szczególnie ostatni akapit o teściowej bardzo trafny odnośnie tego jak niska jest świadomość ekonomiczna Polaków. Nie znamy się na procentach, procencie składanym, czasem nawet na dodawaniu.

      Będę miał na uwadze twój wpis przy wyborze programu emerytalnego. Bo jak nie jakaś prywatna emerytura to co? ZUS ?! Nie jestem do tego przekonany. A może powinienem?

      Uważam, że portfel emerytalny powinien być zdywersyfikowany. Nie powinien mieć tylko jednego członu. I im wcześniej zaczniemy o tym myśleć tym lepiej.

      Pozdrawiam,
      B.

      Usuń

A co Ty sądzisz?