Czytelnik Tomasz: „Dlaczego moje fundusze inwestycyjne tracą na wartości i jak to zmienić?”

Napisał do mnie czytelnik w potrzebie:

„Szanowny Panie Michale, nie chcę zamienić tego maila w powieść, więc postaram się streszczać.

W 2012 wpakowałem się w wieloletnią polisę z funduszami inwestycyjnymi. Od tego czasu wpłacam na nią regularnie składki. Jestem prawie 3 tysiące złotych w plecy, pomimo prób zmiany struktury portfela na fundusze teoretycznie dochodowe (bawiłem się Exelem, usiłując wybierać fundusze, które wg. notowań mają długookresowe zyski).

Dlaczego fundusze inwestycyjne, które wybieram, tracą na wartości? Jak ustalić przyszłą strukturę portfela, żeby to zmienić?”

Mocne pytania. Niestety – łatwiej je zadać, niż na nie odpowiedzieć 🙂

Jakie są wyniki i koszty mojej polisy inwestycyjnej ViennaLife (Skandia) po 6 latach od startu?

Ta polisa inwestycyjna to mój wyrzut sumienia 🙂

Prowadzę ją już od 6 lat. Będę prowadził przez kolejne dziewięć.

Dałem ją sobie sprzedać w styczniu 2012. Nie do końca rozumiałem, jak działa. Nie widziałem kosztów i ryzyk. Nie miałem ugruntowanej wiedzy o długoterminowym oszczędzaniu.

A ponad wszystko – nie byłem sobie w stanie wyobrazić, co to znaczy w praktyce związać się niezbyt korzystną umową na całe dłuuuuuugie 15 lat.

Raz w roku rozliczam stopy zwrotu, które osiągam od początku jej prowadzenia. Jak wyglądają moje wyniki i koszty po sześciu latach od startu?

Czytelnik Mirek: “Co zrobić, jeśli mam stratę na IKE z polisą”?

Zawsze gdy czytam takie e-maile, zastanawiam się, czy na pewno jestem ich właściwym adresatem 🙂 Szczerze - zastanawiam się, czy w ogóle istnieje dla nich właściwy adresat:

„Założyłem w 2008 r. IKE w znanym towarzystwie ubezpieczeniowym i przez 6 lat wpłacałem pieniądze na przyszłość. Raz więcej, raz mniej, na ile mnie było stać. Mam teraz 56 lat i po kilku latach bezczynności przyjrzałem się, jaki jest stan tego rachunku.

Niestety oszczędności nie przybyło. Strata nie jest bardzo duża, ale nie rozumiem, dlaczego w ogóle jest. Jaki jest sens oszczędzania, jeśli po wielu latach mam mniej niż wpłaciłem? Czy robię coś źle? Czy to dlatego, że przestałem wpłacać?

Zbliża się czas, kiedy będę mógł wypłacić te środki. Coraz częściej myślę o emeryturze i jak się do niej przygotować. Chcę mieć oszczędności, ale nie chcę, żeby ich wartość się cofała. Co mam zrobić z tym IKE?”

Dostaję takich pytań więcej. W tym wpisie spróbuję na nie opowiedzieć w uporządkowany sposób. Ale to zaledwie próba. Może kiedyś spróbuję jeszcze raz.

Jak działa rebalancing i jak sprawdza się na mojej polisie inwestycyjnej?

Rebalancing ma dla mnie dwie zalety:

1. działa – w długim okresie pomaga podnieść stopy zwrotu w zdywersyfikowanym portfelu oszczędności,
2. odpowiada mi emocjonalnie i intelektualnie (np. zmniejsza zmienność).

Dlatego używam go przy podejmowaniu decyzji, które dotyczą moich oszczędności. Nie tylko na polisie inwestycyjnej, której ostatnio się przyglądam (moje wyniki po 5 latach i rozważania, czy warto z niej zrezygnować).

W krajach o bardziej rozwiniętej kulturze długoterminowego oszczędzania rebalancing to powszechnie stosowane narzędzie.

W tym artykule opiszę w skrócie, jak działa i jak sprawdza się na mojej polisie inwestycyjnej.

Czytelnik: „Czy zamierzasz zrezygnować z polisy inwestycyjnej po ugodach ubezpieczycieli z UOKiK?” (zawiera kalkulator)

Pod wpisem, w którym rozliczyłem wyniki i koszty swojej „niekochanej” polisy inwestycyjnej po 5 latach od startu, czytelnik zadał mi takie pytanie:

„Jak się zapatrujesz na zawarte przez UOKiK w grudniu porozumienie w sprawie obniżenia opłat likwidacyjnych dla polis? Czy warto rezygnować? Czy zamierzasz z tego skorzystać?”

Cóż, serce się rwie, żeby szybko rezygnować. Rozum podpowiada, że najpierw trzeba to zbadać.

Jakie są wyniki i koszty mojej polisy inwestycyjnej ViennaLife (Skandia) po pięciu latach od startu?

Ta polisa inwestycyjna to pomnik mojej głupoty i naiwności pięć lat temu.

Dałem ją sobie wtedy sprzedać mimo że:

• nie do końca rozumiałem, jak działa,
• nie widziałem jej kosztów i ryzyk,
• nie miałem ugruntowanej wiedzy o długoterminowym oszczędzaniu.

Paradoks polega na tym, że ta błędna decyzja sprzed pięciu lat przyspieszyła moją edukację finansową. Trochę na zasadzie: „gdy dostajesz od życia cytryny, naucz się robić lemoniadę”. Zamiast się tylko frustrować, szukać winnych i robić nerwowe ruchy, zacząłem się intensywnie uczyć o zarządzaniu oszczędnościami. Pod tym względem ta polisa to „trafiona inwestycja”.

Raz w roku rozliczam stopy zwrotu, które osiągam od początku jej prowadzenia. Jak wyglądają moje wyniki i koszty po pięciu latach od startu?

Czy IKZE to ubezpieczenie?

Nie – indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE) to nie jest ubezpieczenie.

IKZE to rachunek do oszczędzania powiązany z ulgą w podatku PIT z pracy. Oszczędności mogą mieć na nim jedną z pięciu form:

• depozyty bankowe,
• fundusze inwestycyjne,
• dobrowolne fundusze emerytalne,
• akcje i obligacje na rachunku maklerskim,
• ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe.

Czyli IKZE może mieć formę ubezpieczenia, ale nie musi. Moim zdaniem lepiej, żeby nie miało – nie podoba mi się żadna umowa o IKZE z polisą.

Dlaczego tak wiele osób myli IKZE z ubezpieczeniem? Czy o IKZE można myśleć jak o ubezpieczeniu w trochę szerszym znaczeniu tego słowa?

„Młodzi bogowie” Prudential – jaką formę oszczędzania na emeryturę i przyszłość dziecka proponuje ten ubezpieczyciel?

Mój szwagier: „Ta reklama jest o mnie. Czuję się jak młody bóg. Nie oszczędzam na przyszłość. Nic nie robię, żeby to zmienić”.

Prudential na pewno udało się zdefiniować problem. Reklamy z serii „Młodzi bogowie” trafiają w dziesiątkę. Za marketing tej firmie ubezpieczeniowej należy się jakaś nagroda.

Gdyby to tylko było takie proste. Gdyby tylko najmocniej promowane oferty były jednocześnie najlepsze dla klienta. Gdyby tylko ilość wyświetleń reklamy w telewizji przekładała się na jakość rozwiązania. Oczywiście to tak nie działa.

Na wniosek szwagra przyglądam się, jaka forma oszczędzania na emeryturę i przyszłość dziecka kryje się za kampanią „Młodzi bogowie” firmy Prudential.

Jaka część opłaty za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi trafia do sprzedawców i co to oznacza?

Oszczędzanie pieniędzy w funduszach inwestycyjnych kosztuje. Ale czy musi kosztować aż tak dużo? Ta wątpliwość leży u podstaw całej serii artykułów, którą napisałem w tym serwisie o opłatach w polskich funduszach inwestycyjnych.

Sprawdziłem między innymi, jaki jest w długim okresie wpływ opłat na rentowność inwestycji (więcej). Pokazałem, że opłaty mogą być różne u różnych dystrybutorów funduszy (więcej). Opisałem, jak działają kategorie jednostek z różnymi opłatami (więcej). Obliczyłem, jak poradziłby sobie wybitny inwestor Warren Buffet, gdyby jego inwestycje obciążone były opłatami porównywalnymi z tymi, jakie stosują polskie fundusze inwestycyjne (więcej). Przybliżyłem też nowoczesną alternatywę wobec funduszy aktywnie zarządzanych, czyli fundusze indeksowe oraz ETF (więcej).

W tym artykule chciałbym rozbić tzw. opłatę za zarządzanie na części pierwsze i pokazać, jak ważną jej częścią jest wynagrodzenie dla sprzedawców, a nie zarządzających funduszami. Czy ta wiedza może przydać się przeciętnemu oszczędzającemu?

Czy opłacałoby mi się zamknąć polisę inwestycyjną przy opłacie likwidacyjnej na poziomie 20%?

16 towarzystw ubezpieczeniowych zobowiązało się przed Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) do obniżki opłat likwidacyjnych na starych i nowych ubezpieczeniach na życie z UFK. Są to Allianz, Aviva, Nationale-Nederlanden, MetLife, PKO Życie (wcześniej Nordea Życie), PZU Życie, Axa, Europa, Pramerica, Ergo Hestia, Uniqua, Warta, Aegon, Compensa, Generali i Open Life. Wciąż trawa postępowanie UOKiK wobec Skandii. 

Te decyzje to część mozolnego i bardzo niedoskonałego procesu „naprawiania szkód” wyrządzonych przez frywolne praktyki ubezpieczycieli przy tworzeniu i sprzedaży ubezpieczeń inwestycyjnych. Jego inne przejawy to między innymi procesy sądowe wytaczane indywidualnie lub grupowo przez klientów, a także nowe, bardziej restrykcyjne regulacje, które ograniczają dowolność kształtowania tego typu umów.

Którzy ubezpieczyciele obniżyli opłaty likwidacyjne na polisach inwestycyjnych? Jak to działa? Czy warto skorzystać z tej możliwości? Czy zlikwidowałbym na takich warunkach swoją polisę inwestycyjną?

Jakie są wyniki i koszty mojej polisy inwestycyjnej po czterech latach od startu?

W zależności od tego, jak na to spojrzymy, po czterech latach oszczędzania jestem na swojej polisie inwestycyjnej 833zł „w plecy” albo ok. 4 tysiące złotych "do przodu". Jeśli ktoś woli wynik wyrażony w procentach, tracę aktualnie 5% wpłaconych pieniędzy lub – w drugiej wersji wydarzeń – mam 25% zysku.

Jak to możliwe? Pierwszy wynik odnosi się do bieżącej wyceny netto oszczędności na mojej polisie. Inwestycja jest w tej chwili na minusie. Drugi wynik uwzględnia bonusy pieniężne od banku, w którym podpisałem umowę (hojne zwroty wydatków kartą oraz promocyjne odsetki).

Jakkolwiek by na moją polisę inwestycyjną nie spojrzeć, przez ostatni rok ćwiczyłem na niej pokorę i cierpliwość. Oszczędności od połowy ubiegłego roku traciły na wartości. W najbliższej przyszłości nastawiam się na to, że zanim sytuacja się polepszy, najpierw się pogorszy. Pokora i cierpliwość będą najpewniej nadal potrzebne.

Jakie są wyniki i koszty mojej polisy inwestycyjnej po czterech latach od startu?

IKE w Generali z ubezpieczeniem na życie ProFamilia – jestem zdecydowanie na nie

Umowa o indywidualne konto emerytalne z towarzystwem ubezpieczeń Generali Życie jest częścią ubezpieczenia na życie ProFamilia. Gromadzenie oszczędności na IKE jest więc w tym zakładzie ubezpieczeń połączone z szerszym pakietem ubezpieczeń. IKE nie występuje jako samodzielny produkt. Z kolei dobrowolny fundusz emerytalny Generali, prowadzony przez Powszechne Towarzystwo Emerytalne Generali, występuje tylko w powiązaniu z IKZE.

Jest to kolejny artykuł w serii omawiającej indywidualne konta emerytalne dostępne w różnych instytucjach finansowych w 2015 roku (wszystkie zostały zebrane w tej zakładce). Do tej pory ukazały się teksty o IKE w PKO BP, mBanku, PZU, Pekao SA, BZWBK, Idea Banku, ING / Nationale-Nederlanden, Aviva, Allianz, Getin Banku, Banku Millennium, Union Investment TFI, Investors TFI, MetLife, Banku Spółdzielczym w Miliczu, SK Banku, Silesia Banku oraz KBC TFI.

Jakie są warunki prowadzenia IKE w Generali? Czy rozsądne jest łącznie gromadzenia oszczędności na emeryturę w trzecim filarze z pakietem ubezpieczeń inwestycyjnych i ochronnych ProFamilia? Jak wyglądają opłaty i dostępność opcji inwestycyjnych?

IKE w Aviva – do emerytury przez ubezpieczenie inwestycyjne?

Aviva to międzynarodowa grupa kapitałowa, która w Polsce prowadzi działalność ubezpieczeniową i zarządza funduszami inwestycyjnymi oraz emerytalnymi, w tym jednym z największych OFE. Umowę o indywidualne konto emerytalne oferuje jednak tylko jedna instytucja z grupy – Aviva Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie. Czyli Aviva proponuje klientom IKE powiązane z ubezpieczeniem na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi (tzw. polisę inwestycyjną).

To jest kolejny artykuł w serii opisującej szczegóły umów o indywidualne konto emerytalne dostępnych w 2015 roku w różnych instytucjach finansowych. Wcześniej ukazały się m.in. omówienia IKE w grupie PKO BP, mBanku, Pekao SA, BZWBK, PZU, Idea Banku i Nationale-Nederlanden. Wszystkie są dostępne w tej zakładce.

Jakie warunki proponuje na indywidualnym koncie emerytalnym Aviva? Jak wypada w porównaniu z innymi polisami inwestycyjnymi? Jak wypada w porównaniu z innymi formami oszczędności? Czy warto założyć IKE w towarzystwie ubezpieczeń Aviva?

Jak działają opłaty w funduszach funduszy?

Wyobraźmy sobie cukierka, który jest zawinięty w dwa albo trzy grube papierki. Taka jest mniej więcej struktura funduszy inwestycyjnych, które lokują środki uczestników w inne fundusze inwestycyjne. Cukierkiem są bazowe aktywa inwestycyjne (np. akcje, obligacje czy instrumenty pochodne), a papierkami jest kilka warstw funduszy inwestycyjnych składających się na detaliczny fundusz otwarty dla końcowego klienta.

To jest kolejny artykuł z serii o opłatach w polskich, detalicznych funduszach inwestycyjnych. Przeczytanie poprzednich może ułatwić przetworzenie tego. Napisałem w nich między innymi o tym, jak działają opłaty za zarządzanie dzielone między TFI oraz dystrybutora jednostek oraz jaki wpływ na rentowność inwestycji mają w dłuższym okresie stałe opłaty od aktywów.

W tym artykule chciałbym się przyjrzeć funduszom funduszy. W jaki sposób pobierane są na nich opłaty? Jaka część aktywów trafia w trakcie roku do instytucji finansowych, które organizują, promują i sprzedają te narzędzia do oszczędzania?

Ile zarobiłby Warren Buffet przez ostatnią dekadę, gdyby używał polskich, detalicznych funduszy inwestycyjnych?

Proszę traktować ten artykuł jako rozrywkę. Będzie w nim dużo uproszczeń, założeń i – być może – niekonsekwencji. Za każdym razem, gdy będą występować, postaram się zwrócić na nie uwagę. Jest to kolejny artykuł z serii o kosztach oszczędzania w tradycyjnych funduszach inwestycyjnych.

W pierwszym z nich opisałem, że opłaty mogą się różnić w zależności od miejsca, przez które inwestujemy. To sprawia, że klienci posiadający w tym samym czasie jednostki tych samych funduszy mogą osiągnąć inny wynik końcowy. W drugim podsumowałem wszystko, co wiem, o stałych opłatach za zarządzanie oraz pokazałem ich wpływ na rentowność inwestycji. W trzecim sprawdziłem, jak poradziło sobie 12 detalicznych funduszy polskich akcji przez ostatnią dekadę. Chciałem odpowiedzieć sobie na pytanie, czy wysokie koszty ich utrzymania były uzasadnione.

W tym artykule chcę sprawdzić, czy warto płacić cenę w postaci wysokich stałych opłat za zarządzanie za wybitną strategię wdrożoną przez wybitnego zarządzającego. Jak mam zamiar to zrobić? Biorąc wyniki Warrena Buffeta za ostatnie dziesięć lat i przykładając do nich różne poziomy stałych opłat za zarządzanie.

Czy opłata za zarządzanie w funduszach inwestycyjnych ma znacznie dla klienta?

Opłaty związane z oszczędzaniem w funduszach inwestycyjnych są mega nieintuicyjne. Jak się do nich ustosunkować? Czy powinniśmy je zignorować i skupić się na możliwościach „aktywnego zarządzania kapitałem”, które oferują fundusze? A może powinniśmy całkowicie unikać tradycyjnych funduszy inwestycyjnych, bo przy tych kosztach jest to „złodziejstwo”?

Nie odpowiada mi ani jedno, ani drugie podejście – wbrew pozorom to skrajności o minimalnej praktycznej przydatności dla kogoś, kto chce utrzymywać swoje oszczędności w rynkowych klasach aktywów.

W poprzednim artykule z tej serii pokazałem, że w różnych miejscach inwestowania mogą być pobierane różne warstwy opłat za posiadanie dokładnie tych samych funduszy inwestycyjnych. W rezultacie inwestorzy posiadający identyczne aktywa zakończą inwestycję z różnymi (czasami bardzo różnymi) wynikami. W tym artykule chciałbym przyjrzeć się opłacie za zarządzanie dla towarzystwa funduszy inwestycyjnych – jakie ma znaczenie dla klienta?

Czy ma znaczenie, gdzie i jak kupuję jednostki funduszy inwestycyjnych?

Dwie osoby mogą ulokować dokładnie takie same oszczędności w jednostki dokładnie tych samych funduszy inwestycyjnych, a po umorzeniu ich po miesiącu, roku czy kilku latach otrzymać od towarzystwa zwrot zupełnie innej kwoty. Różnice mogą być naprawdę znaczące.

Nie będą się brały ze stopy zwrotu aktywów składających się na fundusze. Ta będzie identyczna w każdym przypadku. Będą się brały przede wszystkim z różnych poziomów oraz typów opłat, które pobierane są przez dystrybutorów funduszy inwestycyjnych. Innym ważnym źródłem będzie status podatkowy naszej inwestycji.

Proponuję przeprowadzić następujący eksperyment: sprawdźmy, jak poradziło sobie kilka różnych inwestycji jednorazowych opartych na jednostkach tych samych funduszy, ale zorganizowanych w inny sposób i wykonanych za pośrednictwem innego sprzedawcy. Chcę w ten sposób odpowiedzieć sobie na pytanie, czy ma znaczenie, gdzie i jak kupuję jednostki funduszy inwestycyjnych.

Czy polisa inwestycyjna jest lepsza niż zwykły parasol funduszy inwestycyjnych?

Ubezpieczenia inwestycyjne unit-linked to w gruncie rzeczy bardzo szeroki parasol funduszy inwestycyjnych różnych towarzystw. W ubiegłym roku wszedłem w odważną polemikę z jednym ze znanych doradców finansowych sprzedających te produkty oraz narzędzia do ich obsługi.

Spór dotyczył między innymi tego, czy polisy inwestycyjne są korzystniejsze niż zwykły parasol funduszy inwestycyjnych. Wśród ważnych argumentów na korzyść oszczędzania w funduszach inwestycyjnych za pośrednictwem ubezpieczycieli życiowych pojawiły się dwa, które chciałbym dzisiaj poddać szczegółowej weryfikacji.

Po pierwsze, plusem polisy inwestycyjnej ma być to, że - cytuję - „poza polisą zmiana funduszu np. Skarbiec Obligacja na UniKorona Akcje” wiąże się z komplikacjami oraz naliczeniem podatku od zysków kapitałowych (tzw. Belki). Po drugie, o wyższości polis inwestycyjnych świadczy to, że możemy za ich pomocą lokować oszczędności w fundusze różnych towarzystw w jednym miejscu, budować różnorodny portfel, dobierać najlepsze fundusze.

Czy ze względu na te cechy polis inwestycyjnych są one korzystniejsze dla oszczędzającego niż utrzymywanie środków w zwykłym parasolu funduszy inwestycyjnych jednego towarzystwa? Czy da się to w ogóle sprawdzić?

Jaki jest wpływ opłat dla ubezpieczyciela na rentowność polisy inwestycyjnej?

Opłaty dla branży finansowej to wiatr w oczy spowalniający oszczędzającego. Nigdzie nie widać tego lepiej niż na tzw. polisach inwestycyjnych oferowanych przez takie firmy jak Skandia, Generali, Aegon, Axa, Open Life, Compensa czy ING Życie.

W lutym mija trzeci rok odkąd prowadzę taką inwestycję. Chciałbym na swoim przykładzie w szczegółach opisać mechanizm pobierania przez ubezpieczyciela opłat związanych z tym ubezpieczeniem inwestycyjnym oraz pokazać, jaki ten „cichy” proces ma wpływ na rentowność inwestycji.

Jaki jest wpływ opłat dla ubezpieczyciela na rentowność polisy inwestycyjnej? Jak wyglądają opłaty oraz stopy zwrotu na mojej polisie inwestycyjnej?

Jak samodzielnie stworzyć korzystniejszy odpowiednik polisy inwestycyjnej?

Kilkanaście towarzystw ubezpieczeniowych w Polsce oferuje klientom programy regularnego oszczędzania w formie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Dzięki aktywności ubezpieczycieli oraz ich pośredników (np. banków i firm doradztwa finansowego) takie polisy inwestycyjne stały się jednym z popularniejszych sposobów długoterminowego gromadzenia kapitału, np. na dodatkową emeryturę, edukację dziecka czy inne przyszłe wydatki.

Jest tak mimo ich skomplikowanej konstrukcji, których wielu konsekwencji niedoświadczeni klienci prawdopodobnie nie rozumieją, bardzo wysokich kosztów utrzymania i szeregu ryzyk związanych z oszczędzaniem w ten sposób.

Najlepsze jest jednak coś innego: praktycznie taką samą funkcjonalność jak na polisach inwestycyjnych można osiągnąć budując swój własny, tańszy i bardziej elastyczny program regularnego inwestowania z dostępnych na rynku narzędzi. Jak samodzielnie stworzyć korzystniejszy pod wieloma względami odpowiednik polisy inwestycyjnej?