Czym nie jest ani IKE, ani IKZE?

Żeby lepiej zrozumieć, czym coś jest, warto skupić się przez chwilę na tym, czym coś na pewno nie jest. Dzięki takiej logicznej eliminacji możemy otrzymać jaśniejszy obraz sytuacji i uniknąć przykrych nieporozumień. Wciąż spotykam się z przejawami niezrozumienia, czym są indywidualne konto emerytalne oraz indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego. Część jest podszyta lękiem („IKE i IKZE to ściema”, „to pułapka”), a część wynika z tego, że tzw. trzeci filar nie jest specjalnie intuicyjny dla przeciętnego oszczędzającego.

W tym artykule proponuję zastanowić się, czym nie jest ani IKE, ani IKZE. Jako punkt wyjścia będę za każdym razem brał pytania i wątpliwości, które pojawiały się w komentarzach lub e-mailach od czytelników.

Czego nauczyłem się o finansach i rynkach w 2014? Czego chciałbym się nauczyć w 2015?

„Im więcej się uczę, tym bardziej rozumiem, jak mało wiem”. Nie ma się co spierać o to, czy pierwszy powiedział to Konfucjusz, Sokrates, czy jeszcze ktoś inny. Ktokolwiek to był, ujął w słowa jedną z najbardziej przewrotnych prawd życiowych, jaką znam. Na zakończenie 2014 roku rozumiem, że wiem o finansach i rynkach jeszcze mniej niż wtedy, gdy rozliczałem poprzedni rok. Wbrew pozorom to pozytywny objaw.

W poprzednim artykule przyglądałem się najważniejszym błędom inwestycyjnym, które popełniłem w mijającym roku i próbowałem wyciągnąć z nich wnioski. W tym chciałbym podsumować, czego nauczyłem się o finansach i rynkach w 2014 oraz zastanowić się, czego chciałbym się nauczyć w 2015.

Słownik skrótów związanych z systemem emerytalnym – IZKE, PTE, DFE, FUS i inne

System emerytalny w Polsce składa się z trzech filarów oraz całej listy instytucji oraz innych bytów, które zostały stworzone w celu jego obsługi. Do mówienia o wielu z nich używa się skrótów, którymi od jakiegoś czasu posługuję się namiętnie na tym blogu. Nowego czytelnika wszystkie IKE, IKZE, PPE, DFE, OFE, PTE, FUS i inne mogę jednak przyprawiać o zawroty głowy.

A nawet stali czytelnicy nie obrażą się pewnie, jeśli zbiorę wszystkie informacje w jednym miejscu w ramach praktycznej powtórki z obowiązującego w Polsce systemu emerytalnego. Z naciskiem – jak zawsze – na rzeczy nieobowiązkowe, na prywatną emeryturę.

Zapraszam do lektury słownika skrótów związanych z polskim systemem emerytalnym, których nie wypada nie znać.

5 ważnych faktów o OFE, których możesz nie znać

Wiesz, ile pieniędzy udało ci się do tej pory zgromadzić na swoim koncie w otwartym funduszu emerytalnym? Wiesz, jak radzi sobie twoje OFE w porównaniu z innymi graczami na tym rynku? Wiesz, ile wynosi twoja comiesięczna składka i ile wynoszą od niej opłaty?

Łatwo zignorować drugi filar systemu emerytalnego, czyli otwarte fundusze emerytalne. Składki odciągane są automatycznie, wybór funduszu może odbyć się na drodze losowania, na sposób inwestowania i tak nie mamy wpływu, pieniądze zobaczymy dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego. Czym tu się w ogóle zajmować?

Poznawanie OFE warto zacząć od pięciu ważnych faktów, których możesz nie znać.

Przywileje emerytalne w Polsce – kto wciąż je ma?

Przywileje emerytalne w Polsce to kontrowersyjny temat. Każdy chciałby je mieć, ale nikt nie chciałby za nie płacić. Każdy jest za ich ograniczaniem, ale nie jeśli ograniczenia dotykają właśnie jego. Każdy uważa, że na nie zasługuje, ale nikt nie potrafi wytłumaczyć racjonalnie dlaczego bez umniejszania roli innych grup zawodowych czy społecznych.

To już pewne - od stycznia 2013r. sporo się zmieni, jeśli chodzi o przywileje emerytalne. Zmiany dotkną między innymi policjantów, strażaków, żołnierzy, rolników, sędziów i prokuratorów oraz księży. W przyszłości uszczelnianie systemu może dotknąć również płacących nieadekwatne do zarobków składki przedsiębiorców.

Co się dzieje z naszą składką emerytalną ZUS?

Co miesiąc każdy z nas obowiązkowo oszczędza na emeryturę. Czy chcemy, czy nie, z naszej pensji brutto odprowadzamy regularnie na ten cel 19,52%. To jedna piąta każdej wypłaty. Zarabiając średnią krajową (w czerwcu 2012r. ok. 3750zł brutto według GUS), odkładamy na emeryturę ok. 730zł miesięcznie. To prawie 9000zł rocznie. Po 40 latach czystego odkładania w tym tempie mielibyśmy 360000zł kapitału.

Te pieniądze nie należą jednak do nas. Nie mamy do nich dostępu. Praktycznie w całości zasilają budżet państwa i finansują bieżące emerytury. Warto przyjrzeć się szczegółom naliczania i używania naszych składek emerytalnych do ZUS.

Reforma emerytalna 2012 – jakie zmiany w emeryturach

Jakie zmiany w emeryturach wprowadzi reforma emerytalna 2012? Do niedawna była to kwesta dyskusji publicznej i sporów politycznych, ale po przejściu ustawy przez parlament i podpisie prezydenta, trzeba przyjąć nowe zasady przechodzenia na emeryturę za fakt. Warto pamiętać, że zaczną obowiązywać od stycznia 2013 roku, ale dochodzenie do docelowego wieku przechodzenia na emeryturę będzie rozłożone w czasie. Co jeszcze trzeba wiedzieć o zmianach w emeryturach na skutek reformy emerytalnej 2012?

Co to jest stopa zastąpienia?

Termin stopa zastąpienia staje się w rozmowach o przyszłych emeryturach niemal tak samo mityczny jak słynna Wielka Stopa. Niektórzy twierdzą, że to tylko legenda, inni mają na jej istnienie niezbite dowody.

Niestety, jeśli sprawdzą się przewidywania polskich i europejskich instytucji, nasze państwowe emerytury będą zastępować nasze zarobki w raczej niewielkim stopniu. Czy jest się czym przejmować?

I właściwie co to jest stopa zastąpienia?

Czy ZUS zbankrutuje – trzy scenariusze

Gdyby ZUS był prywatną firmą, zbankrutowałby już dawno. Co roku wydatki na obecnych emerytów, rencistów i czasowo niezdolnych do pracy są zdecydowanie wyższe niż wpływy. Roczny deficyt wynosi ok. 50 mld złotych.  Prognozy na kolejne lata są złe lub bardzo złe w zależności od kilku zmiennych, które podstawimy do prognozy.

Jedyny powód, dla którego system emerytalny jeszcze nie zbankrutował, to gwarancja państwa, które rokrocznie dopłaca z budżetu astronomiczne kwoty, żeby pokryć rachunki. Taki stan rzeczy nie może trwać w nieskończoność. Czy to oznacza, że ZUS jednak zbankrutuje?

Możliwe są trzy scenariusze wydarzeń w najbliższych latach.