Trzeci filar emerytalny – prosty przewodnik po metodach

Trzeci filar emerytalny to IKE, IKZE oraz PPE – trzy możliwości dodatkowego oszczędzania na emeryturę stworzone przez państwo. Łączy je to, że są całkowicie dobrowolne, niezależne od ZUS, OFE oraz skarbu państwa, a co najważniejsze – mają wbudowane zachęty podatkowe. Nie ma przeszkód, żeby oszczędzać na wszystkie trzy sposoby jednocześnie, ale w praktyce niewielu z nas korzysta z choćby jednego elementu trzeciego filaru.

Jestem pewien, że wynika to w dużej mierze z braku wiedzy o jego mechanizmach oraz przekonania, że III filar niewiele różni się od odprowadzania obowiązkowych składek emerytalnych z naszej pensji. Ten prosty przewodnik powstał z myślą o wszystkich, którzy szukają szybkiego wprowadzenia w temat.

Aegon, Generali, Skandia – opinie o planach oszczędnościowych

Większość opinii o Skandii, Generali, Aegonie i innych firmach oferujących plany oszczędnościowe w formie polisy inwestycyjnej (tzw. ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) nie jest przychylna. Narzekamy na dotkliwe opłaty likwidacyjne za wycofanie się z programu, długie okresy umów, wysokie koszty oraz słabe wyniki inwestycyjne. Nie brakuje chętnych do odsprzedania aktywnej polisy inwestycyjnej za ułamek wartości, żeby tylko dostać się do własnej gotówki.

Czy to jedyne opinie o firmach typu Skandia, Aegon czy Generali? Jeśli wszyscy tak narzekają na polisy inwestycyjne, dlaczego tak często je kupujemy?

Zasady PPE – trzeciego elementu trzeciego filaru

PPE to skrót od pracowniczych programów emerytalnych. Obok IKE (indywidualne konto emerytalne) i IKZE (indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego) jest to trzecia konstrukcja, którą państwo oferuje wewnątrz tzw. trzeciego filaru, czyli dobrowolnej części powszechnego systemu emerytalnego. Wszystkie te metody odkładania na dodatkową emeryturę łączy zachęta podatkowa – można dzięki nim uniknąć lub odroczyć podatek od zysków kapitałowych (IKE oraz PPE) lub pomniejszyć podatek dochodowy (IKZE).

To, co je różni, to grupowy charakter pracowniczych programów emerytalnych. Jest to rozwiązanie dla całych zakładów pracy, a nie osób prywatnych. Jakie są zasady PPE? Co mogą zyskać pracownicy? Co mogą zyskać pracodawcy?

Czy możliwy jest wysoki zysk bez ryzyka?

„Kto nie ryzykuje, nie pije szampana” - to powiedzenie w pewnym sensie odnosi się także do oszczędzania i inwestowania pieniędzy. Jest bezpośrednia zależność między poziomem ryzyka a możliwościami zysku. Innymi słowy, w świecie finansów jeśli nie można na czymś stracić, najprawdopodobniej nie można też bardzo dobrze zarobić. Jeszcze inaczej: za podjęcie ryzyka wypłacana jest premia.

Czy wszystkie formy oszczędzania i inwestowania działają tak samo? A może jest jakiś sposób na wysoki zysk bez ryzyka, którego banki i inne tradycyjne instytucje finansowe po prostu nam nie pokazują?

Obligacje emerytalne skarbu państwa – zasady i możliwości

Dla wszystkich myślących o dodatkowej emeryturze skarb państwa przygotował dedykowane rozwiązanie – obligacje emerytalne. Obligacje to papiery dłużne, które mogą emitować państwa, miasta, gminy czy przedsiębiorstwa. Sprzedając je państwo lub inny emitent deklaruje, że odkupi je po upływie ich ważności i wypłaci odsetki. O ile obligacje korporacyjne (przedsiębiorstw) mogą być całkiem ryzykowne, obligacje skarbowe są pod względem ryzyka w jednym koszyku z depozytami bankowymi. Są bardzo, choć nie całkowicie, bezpieczne.

Czy warto ulokować oszczędności w obligacje emerytalne skarbu państwa? Jakie są zasady? Jakie są możliwości?

Wady IKZE i jak je zreformować

Od stycznia tego roku możemy oszczędzać dodatkowo na emeryturę na IKZE – indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego. To obok IKE oraz PPE trzeci element tzw. trzeciego filaru polskiego systemu emerytalnego, nieobowiązkowego i opartego na zachętach podatkowych. W tej chwili w tej formie możemy odkładać na przyszłość pieniądze w 20 różnych instytucjach, m.in. inwestując w fundusze inwestycyjne lub lokując oszczędności w banku.

Gdybyśmy zapytali statystycznego dorosłego Polaka o to, co wie o IKZE, nie miałby zbyt dużo do powiedzenia. Jest to rozwiązanie nowe i jeszcze bardziej niszowe niż wciąż mało popularne IKE. Na dodatek zasady IKZE to zawiła, piętrowa konstrukcja, a korzyści dość wątpliwe. Jakie są słabości IKZE i jak powinno się zmienić, żeby było bardziej atrakcyjne dla oszczędzających na prywatną emeryturę?

Uwaga! Od 2014 zasady działania IKZE się zmieniły - tutaj szczegóły.

BGŻ Optima – opinie o banku dla oszczędzających

Kiedy w listopadzie 2011r. startował BGŻ Optima opinie były entuzjastyczne. Podbijał wtedy rynek produktów oszczędnościowych za pomocą antybelkowego rachunku oszczędnościowego z codzienną kapitalizacją oprocentowanego na rekordowe 6,48% rocznie (co odpowiadało lokacie 8% z podatkiem Belki).

Założyłem go bodajże w pierwszy dzień. Wkrótce minie dziewięć miesięcy działalności tej internetowej odnogi szanowanego banku BGŻ. W tym czasie kilka razy zmieniała się oferta firmy oraz inne istotne szczegóły jej strategii. Konsekwentnie utrzymuje ona jednak profil banku skupionego na oszczędzaniu i inwestowaniu pieniędzy. Czy warto korzystać z jego usług? Jakie są opinie o BGŻ Optima?

Jak stworzyć własny plan oszczędnościowy?

To, że warto oszczędzać, jest jasne. Nie jest natomiast wcale takie oczywiste, czy warto oszczędzać za pomocą komercyjnych planów oszczędnościowych czy też polis inwestycyjnych. A są to przecież produkty, które doradcy finansowi zachwalają nam na każdym kroku jako dobry sposób na dodatkową emeryturę, budowanie bezpieczeństwa finansowego lub inne długoterminowe cele.

W praktyce dostajemy jednak coś zupełnie przeciętnego. Większość planów systematycznego oszczędzania jest oparta o inwestowanie w fundusze. Tylko że dokładnie to samo możemy zrobić sami. Co więcej możemy zrobić to taniej i lepiej, bez całego szeregu rygorystycznych ograniczeń i zobowiązań. Jak stworzyć taki prywatny plan oszczędnościowy?

Jaka jest różnica między ETF a funduszem inwestycyjnym

Od niedawna możemy inwestować na Giełdzie Papierów Wartościowych w fundusze typu ETF. Ta nazwa może wielu krajowym inwestorom i oszczędzającym niewiele mówić, ale zagranicą jest od lat wielkim hitem. Tak też może się stać w Polsce, jeśli przekonamy się do tego typu funduszy inwestycyjnych. Niektóre instytucje, np. firma Aegon, oferują już polisy inwestycyjne oparte o rynek ETF. Najpopularniejszą formą lokowania w tej sposób pieniędzy jest jednak inwestycja bezpośrednia. Zakup na giełdzie poprzez rachunek maklerski.

Dla wszystkich zainteresowanych poszerzeniem swojego portfela o nowy instrument pierwszym krokiem powinno być poznanie funduszy ETF trochę bliżej. Dobrym punktem wyjścia jest zestawienie ich z tradycyjnymi funduszami inwestycyjnymi, z którymi zdążyliśmy się już trochę oswoić.

Jak znaleźć najlepsze lokaty?

Najlepsze lokaty potrafią być oprocentowane nawet o kilka punktów procentowych wyżej niż średnia na rynku (3,9% dla depozytów rocznych według danych NBP). W tej chwili bez trudu powinniśmy znaleźć standardowe oferty w okolicach 6,5% (np. Santander). Krótkie lokaty promocyjne dla nowych klientów potrafią dochodzić do 9% (np. IdeaBank), a w formie IKE można rozciągnąć to oprocentowanie nawet 10 lat, choć jest to możliwe tylko jeśli kupimy drogie polisy inwestycyjne z dużą składką miesięczną.

W każdym razie różnice potrafią być naprawdę znaczące, szczególnie w dłuższym okresie oraz przy większych kwotach pieniędzy. W perspektywie miesiąca 1% w tą czy w tamtą stronę można łatwo zignorować, ale przy regularnym oszczędzaniu optymalizowanie odsetek to ważna sprawa. Chcemy, żeby procent składany pracował dla nas jak najszybciej. Tylko jak znaleźć najlepsze lokaty, jeśli nie jesteśmy specjalistami od finansów?